Tereny zielone

Tereny zielone - ZNACZENIE TERENÓW ZIELENI

Do wieku XIX tereny zieleni — poza ogrodami użytkowymi — słu­żyły przede wszystkim do celów reprezentacyjnych dla ówczesnego moż­nowładztwa, które rozporządzało potrzebnym terenem, znacznymi środ­kami materialnymi i dostępnymi wówczas środkami technicznymi. Zmia­ny i różnice występujące w stylu oraz specyfika architektury różnych krajów w poszczególnych epokach są tylko odbiciem odrębności warun­ków rozwojowych, stopnia rozwoju nauki, sztuki itp. Wiek XIX i po­czątek XX to okres burzliwego rozwoju kapitalizmu oraz związanego z nim rozwoju gęsto zaludnionych miast. Okres ten charakteryzuje nisz­czycielska działalność ludzka w stosunku do przyrody, a także brak kon­trolowanej, racjonalnej gospodarki zasobami przyrody. Nie przemy­ślany, nie liczący się z warunkami bytowania ludności, oparty na egoi­stycznych przesłankach ruch budowlany, wycinanie lasów i odwadnianie terenu przyczyniły się w dużym stopniu do dewastowania otwartego krajobrazu. W wyniku tej działalności powstawały całe dzielnice albo na­wet całe miasta źle zbudowane, z okaleczonym krajobrazem otaczającym.Stan taki wywołał właściwą reakcję wśród wielu lekarzy i higieni­stów pracujących społecznie, którzy zwrócili uwagę na wzrost zachorowań w gęsto zabudowanych, pazbawionych zieleni dzielnicach miast. Dzięki ich działalności zagadnienie terenów zieleni w organizmie miejskim na­brało biologicznospołecznego znaczenia.Znaczenie terenów zieleni rozpatrywać będziemy pod względem: 1) zdrowotnym i biologicznym, 2) społecznym, psychicznym i wychowaw­czym, 3) estetycznym, 4) gospodarczym i wreszcie 5) pod względem ich roli w kształtowaniu krajobrazu otwartego.

Wstęp
Termin „tereny zieleni'' („tereny zielone") jest terminem nowym, zarówno pod względem brzmienia, jak i treści, dlatego też w odniesieniu do ubiegłych stuleci używać będziemy dla naszych zagadnień terminów takich, jak ogrodnictwo ozdobne czy sztuka ogrodnicza, jako najbardziej odpowiadających działowi ogrodnictwa, zajmującemu się w minionych czasach kształtowaniem ogrodów nieużytkowych.Nie można jednak zagadnień ogrodnictwa użytkowego całkowicie oddzielać od zagadnień zieleni. Niejednokrotnie zagadnienia te wiążą się ze sobą i zazębiają bardzo silnie, jak to zobaczymy w dalszym ciągu przeglądu historycznego.Zanim przejdziemy do omawiania zarysu historii ogrodów, wypada zastanowić się, jakie były przyczyny skłaniające człowieka do tworzenia ogrodów ozdobnych.Oto one:a) zwyczaje związane z kultami religijnymi i kultem zmarłych, otaczanie zielenią miejsc uważanych za święte, grobowców, cmentarzy;potrzeba reprezentacji oraz zaspokojenie wrażeń estetycznych;potrzeba wypoczynku i spokoju;d) zagadnienia kultury i wychowania fizycznego (greckie gimnazja,rzymskie termy, urządzenia do igrzysk i sportu oraz innych rodzajówrozrywek):e) zamiłowania przyrodnicze;f) potrzeby związane z rozwojem nauk przyrodniczych (ogrody botaniczne);g) zamiłowania myśliwskie;h) potrzeby biologiczne oraz ogólnospołeczne.W krótkim przeglądzie zapoznamy się z cechami sztuki ogrodniczej, charakterystycznymi dla różnych kultur i okresów historycznych.