Tereny zielone - TREJAŻE I PERGOLE

Trejażami nazywamy ażurowe ściany służące do rozpinania roślin pnących. Trejaże dają najlepszą możliwość ekspozycji pnączy, spełniają rolę obramowania wnętrz, tła dla rabat kwiatowych, łącznika między innymi obiektami architektonicznymi itp. Na konstrukcję trejaży składają się drewniane elementy kratowe o różnych wzorach, wsparte na słupach drewnianych lub murowanych (z kamienia, klinkieru, cegieł czy betonu). Przy prostych konstrukcjach okratowanie mogą stanowić nacią­gnięte druty lub siatka druciana.Przęsłową ażurową konstrukcję, pokazaną na rysunkach, nazywamy p e r g o 1 ą. Element złożony tylko z 1 rzędu słupów związanych łącznie nazywamy pergolą jednostronną.Najprostszy typ pergoli stanowi konstrukcja drewniana wykonana z żerdzi sosnowych lub innych. Słupy wkopane w ziemię połączone są u góry żerdziami, na których umieszcza się poprzeczki, całą tę konstruk­cję zbijając gwoździami. Oczywiście, tego rodzaju urządzenie nie jest trwałe, gdy jednak drewno zaimpregnujemy, może wytrzymać do 12, a na­wet 15 lat.Pergola z drewna struganego budowana jest w sposób zapewniający większą trwałość. Słupy o przekroju nie mniejszym niż 12 X 12 cm umo­cowane są na klockach betonowych za pomocą płaskowników nad po­wierzchnią ziemi, co chroni je przed gniciem. Zaimpregnowanie drewna i pomalowanie farbą olejną również wpływa na przedłużenie trwałości.Konstrukcję górną wykonywać można z drewna okrągłego lub struganego. Może być ona także oparta na słupach murowanych (rys. 106 i 107).Często stosujemy, zwłaszcza w małych ogródkach i różankach, bramki i łuki. Są to albo pojedyncze, wąskie przęsła, stojące od­dzielnie, albo też same słupy połączone u góry poprzeczką.Pergołe, bramki i trejaże stanowią elementy, z których zestawiać można ciekawe wnętrza.Dobór roślinności pnącej ma niemałe znaczenie dla efektu, jaki chce­my osiągnąć stosując tego rodzaju elementy małej architektury. Efekt np. kokornaku (Aristolochia sipho) czy dzikiego wina polega na bujnym ulistnieniu. Róże pnące, słodlin (Wistaria chinensis), rdest pnący (Polygonum aubertii lub P. baldschuanicum) oprócz tego, że dają dużo zielonej masy liści kwitną efektownie, co podnosi wartość dekoracyjną obiektu.Konstrukcja pergoli, trejażu czy bramki zależy od roślin, jakie bę­dziemy na tych urządzeniach stosować. Róże pnące np. można sadzić przy konstrukcji słabszej. Rośliny silne rosnące, o dużej masie zielonej, ]ak np. Aristolochia sipho lub Polygonum, wymagają silniejszej konstruk­cji; np. Wistaria owijając się dookoła niezbyt silnej konstrukcji drewnianej po pewnym czasie łamie ją i miażdży.