
Pierwszą czynnością z zakresu robót ziemnych przeprowadzanych na budowie jest zebranie ziemi urodzajnej. Jak nam wiadomo z gleboznawstwa, gleba powstała w wyniku długotrwałych i złożonych procesów biologicznych, chemicznych i fizycznych. Przez nieodpowiednie postępowanie z zebraną warstwą, powodujemy jej zniszczenie w większym lub mniejszym stopniu. Na pracownikach świadomych znaczenia i wartości gleby spoczywa obowiązek jej zabezpieczenia. Troska o zabezpieczenie ziemi urodzajnej rozpoczyna się często jeszcze przed wejściem na teren budowy brygad roboczych przedsiębiorstwa ogrodniczego. Już przy wykopach pod fundamenty budynków, pod rurociągi, ulice itp. powinniśmy zwrócić uwagę na konieczność zebrania i zabezpieczenia warstwy ziemi urodzajnej na terenach objętych bezpośrednio tymi robotami.Grubość albo, jak nazywamy, miąższość warstwy gleby urodzajnej jest bardzo różna: od 10 i mniej centymetrów na ubogich ziemiach piaszczystych, do 30, a nawet 40 cm na glebach żyznych. Pod żyzną, biologicznie czynną glebą znajduje się coraz uboższa w drobnoustroje i próchnicę warstwa tzw. martwicy, stanowiącej podglebie i podłoże. Ziemia urodzajna w końcowej fazie robót musi być rozścielana na powierzchni. Im grubsza będzie warstwa rozścielanej ziemi, tym lepsze stworzymy warunki do wzrostu i rozwoju posianych i posadzonych roślin na świeżo założonych terenach zieleni.Zebrana z części terenu objętego robotami ziemnymi ziemia urodzajna musi być zmagazynowana. Wysokość sypanej pryzmy nie powinna przekraczać 2 m z uwagi na konieczność umożliwienia dostępu powietrza, które jest potrzebne do podtrzymania życia drobnoustrojów glebowych. Przy zbieraniu ziemi należy także zwrócić uwagę na stronę ekonomiczną pracy. Przy układaniu harmonogramu robót ziemnych należy przeanalizować możliwość transportowania i rozścielania świeżo zebranej ziemi urodzajnej wprost na powierzchnię, na której już uprzednio zostały przeprowadzone roboty ziemne. W ten sposób pomijamy czynności związane z dodatkowym transportem, załadunkiem i wyładunkiem ziemi, którą chcemy spryzmować.Zbierania warstwy ziemi urodzajnej na mniejszych terenach dokonujemy łopatami, ładując ziemię na środki transportu (taczki, kolejka polowa). Na większych terenach stosujemy zgarniarkę, szuflę konną (pouprzednim odspojeniu ubitej gleby ciężkiej przy pomocy orki) lub lekką spycharkę.Powyżej zapoznaliśmy się z jednym rodzajem wykofu, który nazwaliśmy zbieraniem ziemi urodzajnej. Wykop ten nie ma wpływu na kształtowanie terenu i dlatego wyłączamy go zwykle z pojęcia wykopów właściwych, tj. wykopów kształtujących projektowany teren.Zgodnie z systematyką przyjętą przez katalogi robót wykopy dzielimy na:1) wykopy szerokoprzestrzennew ziemi suchej,w ziemi wilgotnej i przesiąkniętej wodą,2) wykopy wąskoprzestrzennew ziemi suchej,w ziemi wilgotnej i przesiąkniętej wodą,3) wykopy jamistew ziemi suchej,w ziemi wilgotnej i przesiąkniętej wodą,