Tereny zielone - Schody

Schody należą do elementów najczęściej stosowanych w terenach zieleni (rys. 103).Części składowe schodów stanowią: stopnie i policzki, czyli boki schodów. Na stopień składać się może stopnica (podnóżek), czyli po­zioma część, oraz podstopnica, czyli przednóżek, to jest pionowa część stopnia, znajdująca się pod podnóżkiem. Wystająca poza podstopnica część stopnicy nazywa się „nosem". Przy stopniach pełnych stopnica i podstopnica oraz „nos" stanowią jednolity element.Pod względem konstrukcji schody można podzielić na budowlane i terenowe. Schodami budowlanymi nazywać będziemy schody wykony­wane w budownictwie ogólnym, na betonowym fundamencie, z mater­iałów ogólnie w budownictwie stosowanych, jak beton, lastrico, klinkier, kamień. W niniejszym podręczniku omówimy tylko typ schodów naj­częściej stosowanych w terenach zieleni i wykonywanych przez przedsię­biorstwa ogrodnicze we własnym zakresie.Jeżeli na danych schodach przewidziany jest ożywiony ruch tak latem jak i zimą, a podłoże jest ciężkie i wilgotne, to dajemy płytki fun­dament (20—30 cm) z gruzobetonu lub żużlu (rys. 104). Na gruncie piasz­czystym i przepuszczalnym układamy płyty bezpośrednio na podłożu albo na podsypce piaskowej.Dobór materiału na schody typu terenowego jest bardzo różnorodny; mogą to być płyty kamienne lub betonowe odpowiednich rozmiarów. Do­godnym materiałem są płyty betonowe o wymiarach 30 X 50 do 40 X 80. Płyty betonowe muszą być mocne, małościeralne. Do wyrobu tych płyt stosujemy czysty żwir lub gruboziarnisty piasek i cement w stosunku1 : 3. Efektownie wyglądają płyty betonowe barwione na różowo. Można także budować schody ze zwykłych płyt chodnikowych. Często stosowa­nym materiałem jest kamień łupany różnej wielkości (rys. 105).Po ułożeniu stopni zalewamy szczeliny chudym cementem. Szczeliny pozostawione dla roślin wypełniamy ziemią. W partiach skalnych naj­częściej schody ustawiane są bez cementowej zaprawy.W parkach leśnych można stopnie wykonywać z przepiłowanych bali lub okrągłego drewna (z drągów), przytrzymywanego wbitymi w zie­mię kołkami (rys. 105 a, d).Budując schody, musimy stosować ogólnie przyjęte zasady. Stosunek szerokości stopnia do jego wysokości określamy wzorem 2 W + S — = 60—65 cm, w którym W oznacza wysokość stopnia, S jego szerokość. Suma 60—65 cm jest średnią długością kroku. W wyjątkowych wypad­kach wysokość stopnia może wynosić 17 cm. Maksymalna wysokość stop­nia nie może przekraczać V< długości kroku. Jeżeli stopni jest więcej niż 12, należy stosować spoczniki (podesty). Jeżeli więc np. pokonujemy po­chyłość o różnicy wysokości 170 cm, zastosujemy 14 stopni wysokości 12 cm ze spocznikiem. Spoczniki i stopnie muszą mleć spadek dla odwod­nienia ich nawierzchni. Po schodach stromych trudniej jest wchodzić, toteż powinno wówczas znajdować się na nich więcej spoczników.Na łagodnych pochyłościach stosujemy schody rampowe, czyli tzw. „ośle stopnie". Na każdą pochylnię (stopień) musi przypadać nieparzysta ilość „posunięć" (długość kroku), dzięki czemu na każdy stopień wstępuje się inną nogą. Również i tu musimy pamiętać o nadaniu stopniom spadku dla odprowadzenia wody.