Tereny zielone

Tereny zielone - PIELĘGNOWANIE KWIETNIKÓW

Podstawowe zabiegi pielęgnacyjne w tym wypadku to: odchwaszczenie, nawożenie i polewanie. Zabiegi te są różnie przeprowadzane, zależ­nie od rodzaju roślin i typu kwietników.Kwietniki sezonowe. Zaprawianie gleby przed każdym obsadzaniem oraz wymiana gleby co kilka lat w zasadzie zapewniają roślinom składniki pokarmowe na krótki okres, w jakim przebywają na kwietnikach. Dlatego też nie nawozi się tych kwietników w czasie wegetacji. W wyjąt­kowych wypadkach można zasilić rośliny mieszanką nawozów mineral­nych, najlepiej w roztworze wodnym. Dobrze jest natomiast wyłożyć powierzchnię między roślinami torfem lub ; J.'ótkim przegniłym oborni­kiem; ściółka taka dostarcza roślinom nieco składników pokarmowych, a jednocześnie chroni glebę przed wysuszeniem.Nadmierne podlewan ie szkodzi roślinom, toteż tylko po posa­dzeniu należy podlewać obficie, później zaś — w miarę istotnej potrzeby. Podlewa się drobnym strumieniem tak, aby woda spadała pionowo, spłu­kując jednocześnie kurz z liści. Najlepiej jest podlewać wieczorem, nigdy podczas godzin południowych w czasie najsilniejszego nasłonecznienia.Ważnym zabiegiem jest odchwaszc. zanie. Nie należy czekać, aż chwasty podrosną, lecz niszczyć je przez płytkie motyczkowanie, gdy są jeszcze małe. Motyczkowanie, obok norkrosowania, dzięki spulchnianiu powierzchni, przyczynia się do magazynowania wody w glebie. Ściółko­wanie, czyli wykładanie powierzchni kwietników torfem, starym oborni­kiem czy ściółką leśną, pozwala uniknąć pracochłonnych zabiegów pielę­gnacyjnych — motyczkowania i podlewania.Z kwietników należy usuwać przekwitłe kwiatostany. Celem tego zabiegu jest nie tylko oczyszczenie kwietnika z nieestetycznie wyglądających resztek kwiatów; usuwanie przekwitłych kwiatostanów wpływa również na obfitsze dalsze kwitnienie.Na kwietnikach dywanowych trzeba utrzymać wyrazistość wzorów rysunkowych, osiągamy to przez przycinanie wybujałych roślin, co dokonujemy za pomocą nożyc owczarskich.Przycinać można także niektóre pospolitsze rośliny kwietnikowe, któ­re w ten sposób odmłodzone przedłużają swój okres kwitnienia nieraz aż do mrozów (np. Calendula).Pamiętać należy również o usuwaniu z kwietników egzemplarzy nietypowych. W tym celu musimy mieć zarezer­wowane rośliny do wymiany.Rabaty bylinowe. Byliny, poza nielicznymi wyjątkami (maki, zawilce japońskie, gipsówki, piwonie), mają system korzeniowy rozwinięty tuż pod powierzchnią, dlatego też spulchnianie ziemi nie może być głębokie. Szczególnie przy uprawie wiosennej należy bardzo uważać, gdyż nawet przy płytkim motyczkowaniu łatwo zniszczyć można rośliny cebul­kowe i byliny korzeniowe późno wypuszczające liście.Ponieważ byliny pozostają przez wiele lat na jednym miejscu, mają, oczywiście, pewne wymagania co do nawożenia. Byliny zasilamy kompostem, przegniłym obornikiem lub torfem. Dobrze wpływa na byliny podlanie ich na 10—15 dni przed kwitnieniem rozcieńczoną gnojówką lub wodnym roztworem mieszanki nawozów mineralnych. Wiele bylin ma niewielkie lub średnie wymagania co do nawożenia, są jednak i rodzaje żarłoczne (np. piwonie).Większość bylin przy częstym i starannym spulchnianiu gleby nie wymaga obfitego podlewania. Podlewanie stosujemy przy dłuższej bezdeszczowej pogodzie oraz tam, gdzie w przeciętnych warunkach gle­bowych stosunki wilgotnościowe kształtują się poniżej średnich; pamię­tajmy jednak zawsze, że lepiej podlać jednorazowo obficie niż często ale mało.Pewne grupy bylin wymagają specjalnych warunków, np. Astilbe, Trollius, Iris kaempferi, wiele gatunków pierwiosnków (Primuld) udaje się tylko na wilgotnym stanowisku.Byliny wysokie, łatwo się przewracające, po osiągnięciu normalnej wysokości można skracać, dzięki czemu rośliny stają się bardziej zwarte. Sposób ten wpływa na opóźnienie kwitnienia większości bylin, m. in. mar­cinków (.Aster Novi Belgii), Solidago, Helenium i innych. Nie można nato­miast przycinać ozdobnych traw i krępli (Yucca). Niektóre rośliny wysokie przywiązujemy do palików lub — jeżeli są sadzone rzędem — do rozcią­gniętych drutów.Delikatniejsze rośliny cebulkowe (tulipany, narcyzy, lilie, a także za­wilce (Anemone elegans), należy na zimę dość grubo nakryć liśćmi.Rośliny skalne nakrywamy cienką warstwą liści i gałęziami iglastych. Bezśnieżne zimy powodują wiele szkód wśród normalnie wytrzymałych bylin, wszelkie więc nasadzenia bylinowe należy zabezpieczyć przez jak najlepsze okrycie łętami, gałęziami iglastych lub słomiastym obornikiem. Rośliny stanowiące runo parkowe czy leśne (paprocie, Pachysandra, bluszcz itp.) pozostawiamy na zimę bez okrycia.Co 6—8 lat rabatę zmieniamy; byliny wyjmujemy, rabatę głęboko przekopujemy, odchwaszczamy, zasilamy przegniłym obornikiem lub kompostem i od nowa obsadzamy podzielonymi krzakami. Zalecana jest także przy tym pewna zmiana układu obsadzenia rabaty, aby rośliny nie trafiły w to samo miejsce, na którym poprzednio rosły. Przy tych pracach gatunków długowiecznych, które mogą długo pozostawać na jednym miejscu, nie ruszamy (Paeonia, Dicentra, Gypsophila, HeUeborus, Funkia, Dictamnus i inne).Ważnym zabiegiem przy pielęgnowaniu rabat bylinowych jest regu­lowanie rozwoju gatunków ekspansywnych, tj. silnie się rozrastających. Trzeba też pamiętać, że bardzo niebezpieczne dla byiin są chwasty trwałe; przerośnięte nimi byliny należy wykopać i po oczyszczeniu z chwastów posadzić na nowo przygotowanym miejscu na rabacie.Róże. Róże należą do roślin wymagających. Dlatego wiosną należy zasilać je nawozem organicznym (kompost, przegniły obornik) oraz w cią­gu okresu wegetacji stosować nawożenie uzupełniające. Ważną czynnością pielęgnacyjną jest utrzymywanie gleby w stanie spulchnienia, podlewanie, usuwanie dzikich pędów, ochrona przed mrozem (str. 185), przycinanie (str. 187) oraz usuwanie przekwitłych pędów.

Wstęp
Termin „tereny zieleni'' („tereny zielone") jest terminem nowym, zarówno pod względem brzmienia, jak i treści, dlatego też w odniesieniu do ubiegłych stuleci używać będziemy dla naszych zagadnień terminów takich, jak ogrodnictwo ozdobne czy sztuka ogrodnicza, jako najbardziej odpowiadających działowi ogrodnictwa, zajmującemu się w minionych czasach kształtowaniem ogrodów nieużytkowych.Nie można jednak zagadnień ogrodnictwa użytkowego całkowicie oddzielać od zagadnień zieleni. Niejednokrotnie zagadnienia te wiążą się ze sobą i zazębiają bardzo silnie, jak to zobaczymy w dalszym ciągu przeglądu historycznego.Zanim przejdziemy do omawiania zarysu historii ogrodów, wypada zastanowić się, jakie były przyczyny skłaniające człowieka do tworzenia ogrodów ozdobnych.Oto one:a) zwyczaje związane z kultami religijnymi i kultem zmarłych, otaczanie zielenią miejsc uważanych za święte, grobowców, cmentarzy;potrzeba reprezentacji oraz zaspokojenie wrażeń estetycznych;potrzeba wypoczynku i spokoju;d) zagadnienia kultury i wychowania fizycznego (greckie gimnazja,rzymskie termy, urządzenia do igrzysk i sportu oraz innych rodzajówrozrywek):e) zamiłowania przyrodnicze;f) potrzeby związane z rozwojem nauk przyrodniczych (ogrody botaniczne);g) zamiłowania myśliwskie;h) potrzeby biologiczne oraz ogólnospołeczne.W krótkim przeglądzie zapoznamy się z cechami sztuki ogrodniczej, charakterystycznymi dla różnych kultur i okresów historycznych.