Tereny zielone - PARKI

Parki są to większe skupienia zieleni przeznaczone do wypoczynku. Ze względu na ich charakter rozróżniamy: parki spacerowowypoczynkowe, rozrywkowe oraz parki ludowe (kultury i wypoczynku).Parki spacerów w ypoczynkowe, jak mówi sama nazwa, mają na celu stworzenie warunków spokojnego wypoczynku wśród ziele­ni. Rozmieszczenie parków w planie miasta bywa bardzo rozmaite. Po­żądane jest, aby każda dzielnica miała swój park wypoczynkowy, przy czym dla miast od 15 000 do 30 000 mieszkańców (wielkość odpowiadająca dzielnicy w dużym mieście) potrzebny jest jeden tego rodzaju obiekt o powierzchni 7—15 ha.Zieleń o bogatych walorach plastycznych i urozmaiconym asorty­mencie drzew i krzewów, umiejętnie rozmieszczone kwietniki, właściwy stosunek powierzchni nasłonecznionej do powierzchni zacienionej, prze­myślany układ dróg spacerowych, a także wyposażenie parku w ławki, oświetlenie, stwarzają warunki spokojnego wypoczynku (rys. 16, 17, 18). Dla najmłodszych dzieci wydzielone są placyki z piaskownicami.Często w parku spacerowowypoczynkowym spotykamy urządzenia rozrywkowokulturalne, jak muszla koncertowa, czytelnia itp. Niekiedyw skład parku wchodzą — jako wydzielona część — ogródki dla dzieci starszych, przypominające swym charakterem ogródki jordanowskie.Zależnie od warunków park spacerowowypoczynkowy może być mniej lub bardziej bogato wyposażony i urządzony. Takie elementy, jak woda lub architektura ogrodowa, bardzo podnoszą wartość estetyczną parku.Parki ludowe (zwane także parkami kultury i wypoczynku są to tereny zieleni o powierzchni od kilkudziesięciu do kilkuset hekta­rów, odznaczające się bardzo bogatym programem użytkowania (rys. 19).Program parku ludowego obejmuje bierny, nie zorganizowany wy­poczynek w otoczeniu zieleni, masowe rozrywki i różne proste formy kul­tury fizycznej jak również zaspokajanie potrzeb w zakresie kultury i oś­wiaty. Na terenie parku ludowego — poza miejscami do spacerów, piękny­mi widokami i urządzeniami dla uprawiania sportu — znajdują się czy­telnie, biblioteki, kina, teatry, estrady, pawilony wystawowe itp. Ze względu na znaczny obszar i zwiększoną frekwencję oraz dla umożliwienia dłuższego przebywania na terenie parku, park kultury wyposażony jest zwykle w restaurację, kawiarnię, kioski itp.Prototypy parków ludowych w końcu XIX w. spotykamy w Ameryce później w Niemczech. Pełny rozkwit i duże znaczenie społecznowycho­wawcze osiągnęły parki kultury i wypoczynku w ZSRR (np. znany park kultury i wypoczynku im. Gorkiego w Moskwie na obszarze 800 ha).W Polsce pierwszy park ludowy powstał przed wojną w Łodzi na po­wierzchni 237 ha. Po wojnie powstały dwa nowe parki ludowe: w War­szawie (243 ha) i Chorzowie na Śląsku (ok. 600 ha). Wzorowane na ra­dzieckich parkach kultury i wypoczynku, zostały one jednak mocno przeinwestowane, co odbija się bardzo na kosztach utrzymania i konserwacji.Obecnie budowane w Polsce parki ludowe mają program bardziej ograniczony, dostosowany do istotnych potrzeb mieszkańców oraz możli­wości finansowych miasta.Parki rozrywkowe, inaczej zwane wesołymi miasteczkami służą do rozrywek o charakterze masowym (huśtawki, karuzele, kolejki górskie, strzelnice, automaty, gry zręcznościowe i inne).Tego typu imprezy urządzane są przeważnie na nie zabudowanych i nie urządzonych placach.W planach zieleni miejskiej powinno się znaleźć miejsce dla zlokali­zowania „wesołego miasteczka", aby zabawy te odbywać się mogły w kul­turalnym i estetycznym otoczeniu, bez tłoku, bez kurzu, który zwykle towarzyszy nie urządzonym terenom. Zieleń, poza jej higienicznym zada­niem, stworzy odpowiednie tło dla zabaw, zamaskuje urządzenia, które nie zawsze mają estetyczny wygląd.