Tereny zielone

Tereny zielone - OGRODY DZIECIĘCE

Do ogrodów dziecięcych zaliczamy ogrody przy żłobkach, przy przed­szkolach oraz ogrody jordanowskie. Ogrody te stanowią różnej wielkości tereny zielone dostosowane do gier i zabaw.Ogrody szkolne obejmują większe nieco obszary i mają program do­stosowany do zajęć szkolnych.Ogrody dziecięce znajdują się w obramowaniu zieleni, izolującej od hałasu, kurzu i wiatrów. Większa część terenów zabaw tworzą trawniki, pozostałą zaś wyżwirowane place. Obok znacznie większej powierzchni wystawionej na działanie słońca, zwłaszcza przy żłobkach i przedszkolach, część terenu powinna być zacieniona. Dużą rolę jako zieleń osłonowa speł­niają — obok wysokich drzew — krzewy. W ogrodach dziecięcych nie wolno sadzić gatunków lub odmian drzew i krzewów, a także roślin ziel­nych, które mogą być szkodliwe dla dzieci, a więc roślin trujących, kłują­cych, drzew i krzewów o jadalnych owocach itp.Ważnym elementem, nie tylko plastycznym, ale i wychowawczym w ogrodach dziecięcych są kwietniki obsadzone różnobarwnymi kwiatami. Zresztą nie tylko kwietniki, ale cała towarzysząca ogrodom dziecięcym zieleń ma ogromne znaczenie i wychowawcze i dydaktyczne. Dziecko, sty­kając się od najmłodszych lat z przyrodą, nie tylko uczy się jej poszano­wania, ale łatwiej odczuwa jej piękno.Ogrody dziecięce są wyposażone w sprzęt i urządzenia do gier i za­baw dostosowane do wieku dzieci. Przy żłobkach znajduje się placyk na wózki, mała piaskownica, ławki dla starszych i dzieci, barierki do nau­ki chodzenia oraz taras, na którym bawią się dzieci, gdy trawniki są wilgotne. Powierzchnia ogrodu przy żłobku wynosi 500—600 m2. Z ogro­dów przy przedszkolach korzystają dzieci w wieku 3—7 lat. Głównym elementem ogrodu jest trawnik do zabaw. Wyposażenie sta­nowią drabinki, przeplotnie, górki saneczkowe, piaskownice, huśtawki, ważki, ławeczki, ścieżka okólna do jazdy na hulajnogach i rowerkach. Niewielka część terenu przeznaczona jest na zagonki uprawiane przez dzieci. Obszar ogrodu przy przedszkolu ze względu na ruchliwość dzieci musi być większy i wynosi (według normatywów) od 3600 do 4800 m2.Ogrody jordanowskie stanowią tereny zabaw i gier dostępne w czasie pozaszkolnym dla dzieci do lat 14. Ogrody jordanowskie są u nas dość powszechnie spotykane. Nazwę swą biorą od nazwiska Dra Jordana (1842—1907), wielkiego społecznika i opiekuna młodzieży, który w r. 1888 założył w Krakowie pierwszy ogród zabawowy. Ogród Dra Jordana stał się wzorem dla tego rodzaju ogrodów nie tylko w kraju, ale i za granicą. Wielkość ogrodu jordanowskiego przyjmuje się obecnie na 1,5— —2 ha. Ogród jordanowski wyposażony jest w przyrządy do zabaw i gier. Poza tym może mieć świetlicę z salą zabaw, bibliotekę oraz otwartąwerandę, a niekiedy także jadalnię z kuchnią dla dożywiania dzieci w wy­padku, gdy ogród prowadzi półkolonie w okresie wakacji.Często w parkach lub na innych terenach zieleni urządzone są place dla dzieci starszych (7—14 lat). Mają bardzo duże znaczenie, po­nieważ sieć zorganizowanych ogrodów jordanowskich jest stosunkowo rzadka (rys. 37).Obok zorganizowanych ogrodów dziecięcych duże znaczenie mają placyki różnej wielkości z piaskownicą, trawnikiem i ławkami, prze­znaczone do zabaw dla dzieci nie uczęszczających do przedszkola. Sieć te­go rodzaju placyków powinna być możliwie gęsta, aby promień ich zasię­gu wynosił 400—500 m. Placyki takie zakładane są na zieleńcach i w par­kach oraz wśród zieleni osiedlowej.W Związku Radzieckim rozpowszechniony jest typ parków dzie­cięcych o pow. od 3 do 8 ha, gdzie zieleń stanowi 50% ogólnej po­wierzchni. Ogrody te, o dużym znaczeniu wychowawczym i społecznym, stanowią ważny element w układzie zieleni miejskiej w ZSRR.

Wstęp
Termin „tereny zieleni'' („tereny zielone") jest terminem nowym, zarówno pod względem brzmienia, jak i treści, dlatego też w odniesieniu do ubiegłych stuleci używać będziemy dla naszych zagadnień terminów takich, jak ogrodnictwo ozdobne czy sztuka ogrodnicza, jako najbardziej odpowiadających działowi ogrodnictwa, zajmującemu się w minionych czasach kształtowaniem ogrodów nieużytkowych.Nie można jednak zagadnień ogrodnictwa użytkowego całkowicie oddzielać od zagadnień zieleni. Niejednokrotnie zagadnienia te wiążą się ze sobą i zazębiają bardzo silnie, jak to zobaczymy w dalszym ciągu przeglądu historycznego.Zanim przejdziemy do omawiania zarysu historii ogrodów, wypada zastanowić się, jakie były przyczyny skłaniające człowieka do tworzenia ogrodów ozdobnych.Oto one:a) zwyczaje związane z kultami religijnymi i kultem zmarłych, otaczanie zielenią miejsc uważanych za święte, grobowców, cmentarzy;potrzeba reprezentacji oraz zaspokojenie wrażeń estetycznych;potrzeba wypoczynku i spokoju;d) zagadnienia kultury i wychowania fizycznego (greckie gimnazja,rzymskie termy, urządzenia do igrzysk i sportu oraz innych rodzajówrozrywek):e) zamiłowania przyrodnicze;f) potrzeby związane z rozwojem nauk przyrodniczych (ogrody botaniczne);g) zamiłowania myśliwskie;h) potrzeby biologiczne oraz ogólnospołeczne.W krótkim przeglądzie zapoznamy się z cechami sztuki ogrodniczej, charakterystycznymi dla różnych kultur i okresów historycznych.