Tereny zielone

Tereny zielone - KONSERWACJA URZĄDZEŃ

Aby drogi mogły dobrze spełniać swe zadanie, muszą być starannie utrzymane i w miarę pojawiania się uszkodzeń natychmiast naprawiane. Pracochłonność i koszt utrzymania dróg są tym większe, im słabiej jest umocniona droga.Konserwacja dróg gruntowych. Na utrzymanie dróg gruntowych (stabilizowanych), żwirowych tłuczniowych lub żużlowych o nawierzchni żwirowej składają się następujące prace: 1) zamiatanie, 2) usuwanie śniegu i walka z gołoledzią, 3) odchwaszczanie, 4) obcinanie brzegów dróg, 5) uzupełnianie nawierzchni, 6) wałowanie.Celem zamiatania jest nie tylko usunięcie zaśmieceń; zamiata­jąc od brzegu ku środkowi drogi, wyrównujemy profil nawierzchni (żwir ma zawsze tendencje do opadania ku niższym brzegom drogi).Śnieg z tego rodzaj u nawierzchni usuwa się drewnianymi zgar­niarkami lub pługiem śnieżnym. Lodu nie możemy usuwać łopatami, skro­baczkami, kilofami itp., gdyż można byłoby zniszczyć nawierzchnię. Zlo­dowaciały śnieg posypujemy piaskiem dla zabezpieczenia przed pośliznięciami (na nawierzchniach żużlowych stosujemy miałki żużel).Chwasty na drogach należy zwalczać z chwilą ich pojawienia się. Usuwanie chwastów z drogi „zapuszczonej" połączone jest z mniejszym lub większym stopniu z niszczeniem nawierzchni. Drogi gruntowe odchwaszcza się za pomocą grac lub planetu. Większe powie­rzchnie można bronować ciężką broną. Po oczyszczeniu z chwastów należy drogę równo zagrabić i uwałować.Najuciążliwsze i bardzo pracochłonne jest zwalczanie chwastów na nawierzchni żwirowej. Zwykle wycinamy je nożem. Częste wałowanie na­wierzchni częściowo hamuje wzrost chwastów. Na tego rodzaju na­wierzchniach zaleca się odchwaszczanie za pomocą środków chemicznych (siarczan żelaza, mielony kainit, azotniak lub herbicydy typu regulatorów wzrostu).Przy drogach bez krawężników zachodzi potrzeba obcinania brzegów dróg (kantów). Do pracy tej używa się ostrej łopaty. Brze­gi obcinamy przy wyciągniętym sznurze. Najlepiej robić to wtedy, gdy gleba jest wilgotna (przy suchej brzeg wychodzi nierówno). Brzegi dróg należy obcinać przynajmniej dwukrotnie w ciągu roku.Nawierzchnie żwirowe co roku uzupełniamy warstwą żwiru. Przy większych spadkach po każdym większym deszczu należy warstwę pokrywającą wyrównać, uzupełniając ją w miarę potrzeby świeżym żwi­rem.Ważnym zabiegiem konserwacyjnym jest na ogół nie doceniane wa­łowanie. Jest ono konieczne zwłaszcza po roztopach wiosennych. Za­leca się przeprowadzanie wałowania po uzupełnieniu warstwy pokrywa­jącej żwirem, po większym odchwaszczaniu.Konserwacja dróg o nawierzchni twardej: klinkierowej, betonowej, płytowej, asfaltowej czy smołospoinowej. Konserwacja takich dróg polega tylko na zamiataniu, polewaniu nawierzchni oraz na usuwaniu śniegu. Najlepiej usuwa się śnieg w stanie puszystym. Często dla usunięcia wystarczy zwykłe zamiatanie. Śnieg zebrany z dróg nie powinien być z terenów zielonych usuwany. Najlepiej rozrzucić go natrawnikach. W wypadku gołoledzi należy zlodowaciały śnieg odrąbywać, co jest czynnością bardziej pracochłonną.Przy konserwacji dróg w zimie nie należy zamiast usuwania śniegu stosować posypywania go solą, która w roztworze dostaje się do gleby i działa szkodliwie na rozwój roślin.W zakres konserwacji dróg wchodzi kontrola i czyszczenie urządzeń kanalizacyjnych, w miejscach, gdzie one występują.Na skutek działań mrozu, wody, ruchu kołowego itp. drogi ulegają zniszczeniu i wymagają naprawy. Zabiegi, których celem jest naprawa drogi, nazywamy remontami.Gdy nawierzchnia drogi i krawężniki zostały uszkodzone tylko w nie­których miejscach i nie zachodzi potrzeba przebudowy całej drogi lub większych jej odcinków, mamy do czynienia z remontem bie­żącym.Remont bieżący dróg o nawierzchni żwirowej, żużlowej czy z grysu ceglanego przeprowadza się przy niewielkich lokalnych uszkodzeniach drogi. Zniszczone miejsca trzeba oczyścić, a następnie wzruszyć kilofem. Wyrwę zasypujemy tłuczniem, polewamy i ubijamy ubijakiem, kładąc następnie nawierzchnię taką, jaka jest na danej drodze. Remont bieżący krawężników polega na wyrównaniu poziomym i pionowym oraz wymia­nie sztuk zniszczonych.Naprawy bieżące, czyli remont bieżący, dróg płytowych i betonowych polega na wymianie pojedynczych zniszczonych płyt. Nawierzchnie smołospoinowe podlegają remontowi bieżącemu, gdy zaczynają powstawać wyboje lub częściowo odstaje cienka warstwa wierzchnia. Dzieje się to zwykle wskutek nierównomiernego rozlania smoły czy też nierównomier­nego rozłożenia warstwy grysów bitumicznych. Po usunięciu odstającej warstwy pokrywamy powierzchnię masą bitumiczną na nowo, a przy nadmiernej grubości masy wiążącej wyrównujemy te miejsca grysem. Tego rodzaju naprawy przeprowadza się w ciągu 2—3 lat, tzn. aż do otrzy­mania równej, trwałej nawierzchni.Remont bieżący nawierzchni klinkierowej polega na wymianie uszko­dzonych lub pokruszonych cegieł na niewielkich powierzchniach, bez na­prawy podłoża. Otaczające lukę cegły należy oczyścić z zaprawy i po za­łożeniu nowych cegieł szczeliny zalać materiałem, jaki był używany przy budowie danej drogi (cementem, lepikiem lub asfaltem).1 Pospółką nazywamy materiał budowlany, w którego skład wchodzą: piasekNawierzchnie z kamienia polnego, łamanego lub kostki kamiennej na podsypce z piasku naprawiamy, rozbierając miejsca uszkodzone i ukła­dając kamień na uzupełnionej podsypce. Po ułożeniu i ubiciu tarankiem zasypujemy powierzchnię pospółką. Pokrzywioną linię krawężników wy­równujemy przez wyjęcie i założenie na nowo. Uszkodzone sztuki wy­mieniamy.Przez pojęcie kapitalnego remontu rozumiemy gruntowną naprawę tzn. przebudowę drogi.Remont kapitalny drogi tłuczniowej o nawierzchni żwirowej przepro­wadza się wtedy, gdy starta została całkowicie nawierzchnia, a częściowo i podkład. Po usunięciu resztek nawierzchni i odspojeniu kilofem podło­ża rozścielamy 5centymetrową warstwę tłucznia o frakcji 25 mm, odpo­wiednio profilując powierzchnię. Warstwę tę wałujemy na mokro i kła­dziemy nawierzchnię.O wiele droższym sposobem jest całkowite zerwanie umocnień aż do dna koryta i budowanie drogi od nowa (można tu użyć po przesortowaniu materiał z rozbiórki, który stanowić będzie 50—70% całej ilości potrze­bnej do budowy).Kapitalny remont dróg płytowanych przeprowadzamy, gdy zniszczona jest większość płyt, a powierzchnia nierówna. Cała nawierzchnia ulega rozbiórce. Wymieniając zniszczony materiał, nawierzchnię płytową budu­jemy ponownie (z ewentualną zmianą układu płyt).Remont kapitalny nawierzchni asfaltowej i smołospoinowej, które uległy całkowitemu zniszczeniu, przeprowadzamy następująco: zrywamy resztki asfaltu czy smoły bitumicznej, przetapiamy uzyskany materiał, dodając potrzebną brakującą ilość, i układamy nawierzchnię na nowo. Przy bardzo zniszczonej nawierzchni asfaltujemy ją albo zalewamy smołą zaraz po wyrównaniu.Nawierzchnię z kamienia przebudowujemy, gdy jest zupełnie znisz­czona, nierówna, pełna wybojów i niezdatna do użytku. Rozbieramy ją całkowicie, uzupełniamy i wyrównujemy podsypkę, kładąc na nowo nawierzchnię.

Wstęp
Termin „tereny zieleni'' („tereny zielone") jest terminem nowym, zarówno pod względem brzmienia, jak i treści, dlatego też w odniesieniu do ubiegłych stuleci używać będziemy dla naszych zagadnień terminów takich, jak ogrodnictwo ozdobne czy sztuka ogrodnicza, jako najbardziej odpowiadających działowi ogrodnictwa, zajmującemu się w minionych czasach kształtowaniem ogrodów nieużytkowych.Nie można jednak zagadnień ogrodnictwa użytkowego całkowicie oddzielać od zagadnień zieleni. Niejednokrotnie zagadnienia te wiążą się ze sobą i zazębiają bardzo silnie, jak to zobaczymy w dalszym ciągu przeglądu historycznego.Zanim przejdziemy do omawiania zarysu historii ogrodów, wypada zastanowić się, jakie były przyczyny skłaniające człowieka do tworzenia ogrodów ozdobnych.Oto one:a) zwyczaje związane z kultami religijnymi i kultem zmarłych, otaczanie zielenią miejsc uważanych za święte, grobowców, cmentarzy;potrzeba reprezentacji oraz zaspokojenie wrażeń estetycznych;potrzeba wypoczynku i spokoju;d) zagadnienia kultury i wychowania fizycznego (greckie gimnazja,rzymskie termy, urządzenia do igrzysk i sportu oraz innych rodzajówrozrywek):e) zamiłowania przyrodnicze;f) potrzeby związane z rozwojem nauk przyrodniczych (ogrody botaniczne);g) zamiłowania myśliwskie;h) potrzeby biologiczne oraz ogólnospołeczne.W krótkim przeglądzie zapoznamy się z cechami sztuki ogrodniczej, charakterystycznymi dla różnych kultur i okresów historycznych.