
Aby drogi mogły dobrze spełniać swe zadanie, muszą być starannie utrzymane i w miarę pojawiania się uszkodzeń natychmiast naprawiane. Pracochłonność i koszt utrzymania dróg są tym większe, im słabiej jest umocniona droga.Konserwacja dróg gruntowych. Na utrzymanie dróg gruntowych (stabilizowanych), żwirowych tłuczniowych lub żużlowych o nawierzchni żwirowej składają się następujące prace: 1) zamiatanie, 2) usuwanie śniegu i walka z gołoledzią, 3) odchwaszczanie, 4) obcinanie brzegów dróg, 5) uzupełnianie nawierzchni, 6) wałowanie.Celem zamiatania jest nie tylko usunięcie zaśmieceń; zamiatając od brzegu ku środkowi drogi, wyrównujemy profil nawierzchni (żwir ma zawsze tendencje do opadania ku niższym brzegom drogi).Śnieg z tego rodzaj u nawierzchni usuwa się drewnianymi zgarniarkami lub pługiem śnieżnym. Lodu nie możemy usuwać łopatami, skrobaczkami, kilofami itp., gdyż można byłoby zniszczyć nawierzchnię. Zlodowaciały śnieg posypujemy piaskiem dla zabezpieczenia przed pośliznięciami (na nawierzchniach żużlowych stosujemy miałki żużel).Chwasty na drogach należy zwalczać z chwilą ich pojawienia się. Usuwanie chwastów z drogi „zapuszczonej" połączone jest z mniejszym lub większym stopniu z niszczeniem nawierzchni. Drogi gruntowe odchwaszcza się za pomocą grac lub planetu. Większe powierzchnie można bronować ciężką broną. Po oczyszczeniu z chwastów należy drogę równo zagrabić i uwałować.Najuciążliwsze i bardzo pracochłonne jest zwalczanie chwastów na nawierzchni żwirowej. Zwykle wycinamy je nożem. Częste wałowanie nawierzchni częściowo hamuje wzrost chwastów. Na tego rodzaju nawierzchniach zaleca się odchwaszczanie za pomocą środków chemicznych (siarczan żelaza, mielony kainit, azotniak lub herbicydy typu regulatorów wzrostu).Przy drogach bez krawężników zachodzi potrzeba obcinania brzegów dróg (kantów). Do pracy tej używa się ostrej łopaty. Brzegi obcinamy przy wyciągniętym sznurze. Najlepiej robić to wtedy, gdy gleba jest wilgotna (przy suchej brzeg wychodzi nierówno). Brzegi dróg należy obcinać przynajmniej dwukrotnie w ciągu roku.Nawierzchnie żwirowe co roku uzupełniamy warstwą żwiru. Przy większych spadkach po każdym większym deszczu należy warstwę pokrywającą wyrównać, uzupełniając ją w miarę potrzeby świeżym żwirem.Ważnym zabiegiem konserwacyjnym jest na ogół nie doceniane wałowanie. Jest ono konieczne zwłaszcza po roztopach wiosennych. Zaleca się przeprowadzanie wałowania po uzupełnieniu warstwy pokrywającej żwirem, po większym odchwaszczaniu.Konserwacja dróg o nawierzchni twardej: klinkierowej, betonowej, płytowej, asfaltowej czy smołospoinowej. Konserwacja takich dróg polega tylko na zamiataniu, polewaniu nawierzchni oraz na usuwaniu śniegu. Najlepiej usuwa się śnieg w stanie puszystym. Często dla usunięcia wystarczy zwykłe zamiatanie. Śnieg zebrany z dróg nie powinien być z terenów zielonych usuwany. Najlepiej rozrzucić go natrawnikach. W wypadku gołoledzi należy zlodowaciały śnieg odrąbywać, co jest czynnością bardziej pracochłonną.Przy konserwacji dróg w zimie nie należy zamiast usuwania śniegu stosować posypywania go solą, która w roztworze dostaje się do gleby i działa szkodliwie na rozwój roślin.W zakres konserwacji dróg wchodzi kontrola i czyszczenie urządzeń kanalizacyjnych, w miejscach, gdzie one występują.Na skutek działań mrozu, wody, ruchu kołowego itp. drogi ulegają zniszczeniu i wymagają naprawy. Zabiegi, których celem jest naprawa drogi, nazywamy remontami.Gdy nawierzchnia drogi i krawężniki zostały uszkodzone tylko w niektórych miejscach i nie zachodzi potrzeba przebudowy całej drogi lub większych jej odcinków, mamy do czynienia z remontem bieżącym.Remont bieżący dróg o nawierzchni żwirowej, żużlowej czy z grysu ceglanego przeprowadza się przy niewielkich lokalnych uszkodzeniach drogi. Zniszczone miejsca trzeba oczyścić, a następnie wzruszyć kilofem. Wyrwę zasypujemy tłuczniem, polewamy i ubijamy ubijakiem, kładąc następnie nawierzchnię taką, jaka jest na danej drodze. Remont bieżący krawężników polega na wyrównaniu poziomym i pionowym oraz wymianie sztuk zniszczonych.Naprawy bieżące, czyli remont bieżący, dróg płytowych i betonowych polega na wymianie pojedynczych zniszczonych płyt. Nawierzchnie smołospoinowe podlegają remontowi bieżącemu, gdy zaczynają powstawać wyboje lub częściowo odstaje cienka warstwa wierzchnia. Dzieje się to zwykle wskutek nierównomiernego rozlania smoły czy też nierównomiernego rozłożenia warstwy grysów bitumicznych. Po usunięciu odstającej warstwy pokrywamy powierzchnię masą bitumiczną na nowo, a przy nadmiernej grubości masy wiążącej wyrównujemy te miejsca grysem. Tego rodzaju naprawy przeprowadza się w ciągu 2—3 lat, tzn. aż do otrzymania równej, trwałej nawierzchni.Remont bieżący nawierzchni klinkierowej polega na wymianie uszkodzonych lub pokruszonych cegieł na niewielkich powierzchniach, bez naprawy podłoża. Otaczające lukę cegły należy oczyścić z zaprawy i po założeniu nowych cegieł szczeliny zalać materiałem, jaki był używany przy budowie danej drogi (cementem, lepikiem lub asfaltem).1 Pospółką nazywamy materiał budowlany, w którego skład wchodzą: piasekNawierzchnie z kamienia polnego, łamanego lub kostki kamiennej na podsypce z piasku naprawiamy, rozbierając miejsca uszkodzone i układając kamień na uzupełnionej podsypce. Po ułożeniu i ubiciu tarankiem zasypujemy powierzchnię pospółką. Pokrzywioną linię krawężników wyrównujemy przez wyjęcie i założenie na nowo. Uszkodzone sztuki wymieniamy.Przez pojęcie kapitalnego remontu rozumiemy gruntowną naprawę tzn. przebudowę drogi.Remont kapitalny drogi tłuczniowej o nawierzchni żwirowej przeprowadza się wtedy, gdy starta została całkowicie nawierzchnia, a częściowo i podkład. Po usunięciu resztek nawierzchni i odspojeniu kilofem podłoża rozścielamy 5centymetrową warstwę tłucznia o frakcji 25 mm, odpowiednio profilując powierzchnię. Warstwę tę wałujemy na mokro i kładziemy nawierzchnię.O wiele droższym sposobem jest całkowite zerwanie umocnień aż do dna koryta i budowanie drogi od nowa (można tu użyć po przesortowaniu materiał z rozbiórki, który stanowić będzie 50—70% całej ilości potrzebnej do budowy).Kapitalny remont dróg płytowanych przeprowadzamy, gdy zniszczona jest większość płyt, a powierzchnia nierówna. Cała nawierzchnia ulega rozbiórce. Wymieniając zniszczony materiał, nawierzchnię płytową budujemy ponownie (z ewentualną zmianą układu płyt).Remont kapitalny nawierzchni asfaltowej i smołospoinowej, które uległy całkowitemu zniszczeniu, przeprowadzamy następująco: zrywamy resztki asfaltu czy smoły bitumicznej, przetapiamy uzyskany materiał, dodając potrzebną brakującą ilość, i układamy nawierzchnię na nowo. Przy bardzo zniszczonej nawierzchni asfaltujemy ją albo zalewamy smołą zaraz po wyrównaniu.Nawierzchnię z kamienia przebudowujemy, gdy jest zupełnie zniszczona, nierówna, pełna wybojów i niezdatna do użytku. Rozbieramy ją całkowicie, uzupełniamy i wyrównujemy podsypkę, kładąc na nowo nawierzchnię.