Tereny zielone - KOMPOZYCJA

Kompozycją nazywamy wzajemne funkcjonalne powiązanie wszyst­kich składników tworzących całość lub fragment obiektu terenów zieleni, związanych ze sobą pod względem treści i formy.W rozwiązaniach przestrzennych terenów zieleni — w zależności od otoczenia, charakteru i przeznaczenia danego obiektu — stosowane są układy: regularny, oparty na formach geometrycznych, oraz nieregu­larny, oparty na wzorach występujących w naturze.Układ regularny odznacza się następującymi cechami: osiowością założenia, liniami prostymi, regularnymi łukami, przy czym cechy te dotyczą wszystkich składników tworzących dany obiekt (rys. 50). Układy takie występują np. w obiektach reprezentacyjnych, a niekiedy także w mniejszych założeniach (różanki, partery kwiatowe itp.).Cechą zasadniczą układu nieregularnego jest naturalność i swoboda kompozycji, miękkość i płynność linii.Oprócz wymienionych układów bardzo często stosujemy układ mieszany.Kompozycja powinna uwzględniać takie czynniki, jak wrażenia przestrzenne (umiejętnie dobrane punkty widokowe), perspektywę, akcenty plastyczne i kolorystyczne, wrażenia o charakterze emocjonalnym itd.Roślina podobnie, jak architektura, oddziałuje swoim kształtem, wiel­kością, zestawieniem barw, światłem i cieniem, z tą różnicą, że suma wra­żeń odbieranych przez człowieka w wypadku rośliny jest szersza (struk­tura korony drzew i krzewów, żywość barw, zapach, zmienność w czasie, szelest liści, szum drzew itd.).Obecnie, kiedy zagadnienie barwy wkracza szeroką drogą do wszyst­kich dziedzin współczesnego życia, nie pomijając hal fabrycznych, skle­pów, budynków i wnętrz mieszkalnych oraz wywierając znaczny wpływ na psychikę człowieka, rola zestawień kwietnikowych nabiera specjalnego znaczenia i dlatego omówimy ją szerzej.W „Nauce o barwie" czytamy: „Racjonalny — z punktu widzenia określonego celu — układ i dobór barw w otoczeniu człowieka pracują­cego czy też człowieka chorego i zmęczonego, dziecka w szkole i w domu, przechodnia na ulicy, człowieka korzystającego ze środków lokomocji, lokali publicznych itd. może przetworzyć korzystnie atmosferę psychiczną i nastrój oraz samopoczucie człowieka; więcej — może wpłynąć na stanjego zdrowia... kierować jego zainteresowaniem w pożądanym kierunku itd."A oto słowa Goethego, pierwszego i największego psychologa barwy, cytowane przez autora wspomnianej książki: „Barwy działają na duszę; mogą one pobudzać w niej wrażenia, wzbudzać uczucia i myśli, które uspokajają nas lub wzruszają i wywołują smutek i radość".Ostatnie badania naukowe stwierdziły, że odpowiedni dobór barw w pomieszczeniach zwiększa wydajność pracy i obniża stopień zmęczenia pracownika. Wpływ barw nie ogranicza się zresztą do działania psycholo­gicznego, wkraczając nawet w dziedzinę filozofii człowieka. Stąd też po­chodzi chromoterapia — nauka medyczna zajmująca się leczniczym dzia­łaniem barw.