Tereny zielone

Tereny zielone - CMENTARZE

Cmentarze są jednym z elementów zieleni miejskiej o specjalnym przeznaczeniu.Stare, dawniej założone cmentarze wyznaniowe rozrzucone są zwykle po całym obszarze miejskim. Jedynie nowsze cmentarze odsunięte są odśródmieścia, niemniej i one znajdują się często w granicach miejskiej za­budowy. Obecnie planowanie i urządzanie terenów cmentarnych prowa­dzone jest przez terenowe władze gospodarki komunalnej. Cmentarze ko­munalne lokalizowane są w pasie zieleni zewnętrznej i zwykle przylegają do parków, lasów czy innych obiektów terenów zieleni, Stare cmenta­rze, jeśli nie przedstawiają wartości zabytkowych, są stopniowo zamykane i po przepisowym okresie zamknięcia (25 lat) likwidowane i przeznaczane na inne cele, przeważnie na parki miejskie.O wyborze terenu pod nowy cmentarz decyduje wiele czynników, a więc odległość od ruchliwych ulic, dojazd do cmentarza, wartość kraj­obrazowa projektowanego obszaru itd. Jednak ze względów sanitarnych konieczne jest, aby teren przeznaczony pod cmentarz odpowiadał przede wszystkim warunkom, które regulują ustawowe przepisy o cmentarzach.Przepisy sanitarne określają, że minimalna odległość od granic terenu cmentarnego do najbliższych osiedli ze studniami powinna wynosić 150 m, a od osiedli zaopatrzonych w sieć wodociągową — 50 m. Spadek terenu powinien mieć kierunek od osiedli ludzkich. Woda gruntowa nie może znajdować się powyżej 2,5 m. Cmentarze lokalizujemy, jeśli to jest możli­we, raczej na gruntach lekkich, piaszczystych.Zakładanie dużych, centralnych cmentarzy w wielkich miastach jest nieekonomiczne. Zakłada się więc cmentarze dzielnicowe lub rejonowe (tj. dla kilku dzielnic) tak, aby powierzchnia cmentarza nie przekraczała 100 ha (rys. 20).Regularne rozwiązanie kompozycyjne stosujemy w tym wypadku, gdy teren przeznaczony na cmentarz jest nieduży. Przy dużym obszarze zakładamy zwykle cmentarz komunalny w stylu parkowoleśnym. W re­gularnie rozplanowanym cmentarzu zieleń łącznie z drogami zajmuje około 30—40% ogólnej powierzchni cmentarza, przy powiązaniu parkowoleśnym na zieleń i drogi przypada 50—70% ogólnej powierzchni.Specjalną opieką otacza się cmentarze wojenne oraz cmentarze ofiar hitleryzmu (rys. 21). Cmentarze te zakładane w jednym okresie, odzna­czają się jednolitym regularnym założeniem, a często piękną monumen­talną ogrodową i architektoniczną kompozycją.

Wstęp
Termin „tereny zieleni'' („tereny zielone") jest terminem nowym, zarówno pod względem brzmienia, jak i treści, dlatego też w odniesieniu do ubiegłych stuleci używać będziemy dla naszych zagadnień terminów takich, jak ogrodnictwo ozdobne czy sztuka ogrodnicza, jako najbardziej odpowiadających działowi ogrodnictwa, zajmującemu się w minionych czasach kształtowaniem ogrodów nieużytkowych.Nie można jednak zagadnień ogrodnictwa użytkowego całkowicie oddzielać od zagadnień zieleni. Niejednokrotnie zagadnienia te wiążą się ze sobą i zazębiają bardzo silnie, jak to zobaczymy w dalszym ciągu przeglądu historycznego.Zanim przejdziemy do omawiania zarysu historii ogrodów, wypada zastanowić się, jakie były przyczyny skłaniające człowieka do tworzenia ogrodów ozdobnych.Oto one:a) zwyczaje związane z kultami religijnymi i kultem zmarłych, otaczanie zielenią miejsc uważanych za święte, grobowców, cmentarzy;potrzeba reprezentacji oraz zaspokojenie wrażeń estetycznych;potrzeba wypoczynku i spokoju;d) zagadnienia kultury i wychowania fizycznego (greckie gimnazja,rzymskie termy, urządzenia do igrzysk i sportu oraz innych rodzajówrozrywek):e) zamiłowania przyrodnicze;f) potrzeby związane z rozwojem nauk przyrodniczych (ogrody botaniczne);g) zamiłowania myśliwskie;h) potrzeby biologiczne oraz ogólnospołeczne.W krótkim przeglądzie zapoznamy się z cechami sztuki ogrodniczej, charakterystycznymi dla różnych kultur i okresów historycznych.